SGK İLE BAĞ-KUR ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR?

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile Bağ-Kur, birer sosyal güvenlik sistemi olup her iki sistem de bir çalışanın sigorta ve emeklilik primlerini kayıt altına almaktadır. Fakat iki sistemin de sigorta işlemlerinde aynı işlevi gördüğü düşünülse de farklı iş statülerinde uygulama göstermektedir. Örneğin bir çalışanın bağlı olduğu sosyal güvenlik sistemine göre ödediği sigorta prim miktarı değişmektedir.

SGK ve Bağ-Kur şeklindeki sigorta türleri çalışan kişinin statüsüne göre ayrılır. Bir çalışan, işverene bağlı olarak işçi statüsünde çalışıyorsa bu kişi SGK’ya bağlıdır. Örneğin özel sektörde veya kamuda çalışan bir işçi SGK kapsamındadır. Ancak kişi esnaf, sanatkar gibi kendi işini yapan bir çalışan ise Bağ-Kur’a bağlılık göstermektedir. Çalışanın bağlı olduğu sigorta kurumuna göre sigorta işlemlerinde farklı şartlar ve haklar oluşmaktadır.

SGK (4A) Nedir?

Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlı işçiler, 4A sigorta koluna dahil olup işverene bağlı çalışan statüsündedirler. Çoğunlukla özel sektörde ve bazı kamu işlerinde çalışan bu çalışanların sigortası doğrudan işveren tarafından bildirilir ve ödenir. SGK’ya bağlı bir işçinin emekli olabilmesi için tamamlaması gereken prim gün sayısı 7.200 gün (20 yıl) olarak hesaplanmıştır. Ek olarak SGK’ya bağlı bir işçi emekli olduğunda Bağ-Kur’dan emekli olan bir çalışana göre %15-20 daha fazla maaş almaktadır.

Bağ-Kur (4B) Nedir?

Bağ-Kur, Esnaf ve sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu adı altında bir sigorta kurumudur. Bu kuruma bağlı olan sigortalılar, bir işverene bağlı olmayıp kendi adına ve hesabına çalışan kişilerdir. Bu sigortalılar prim ödemelerini bizzat kendileri yapmaktadır. Bağ-Kur’a bağlı bir çalışanın emekli olabilmesi için tamamlaması gereken prim gün sayısı, 9.000 gün (25 yıl) olarak hesaplanmıştır.

SGK ile Bağ-Kur Arasındaki Temel Farklar

1. Çalışma Şekli

SGK: İşverene bağlı çalışma söz konusudur.

Bağ-Kur: Kişi kendi adına ve hesabına çalışır.

2. Prim Ödeme Yükümlülüğü

SGK: Primler işveren tarafından yatırılır.

Bağ-Kur: Primleri sigortalı kişi kendisi öder.

3. Prim Gün Sayısı

SGK: Emeklilik için genellikle daha az prim günü yeterlidir.

Bağ-Kur: Emeklilik için daha fazla prim günü gerekmektedir.

4. Emeklilik Şartları

SGK’lılar, genellikle daha erken emekli olabilmektedir.

Bağ-Kur sigortalılarında ise emeklilik yaşı ve prim gün sayısı daha yüksek olabilmektedir.

5. Sağlık Hizmetlerinden Yararlanma

SGK: Prim borcu olsa dahi bazı durumlarda sağlık hizmetlerinden yararlanma mümkündür.

Bağ-Kur: Prim borcu bulunması hâlinde sağlık hizmetlerinden yararlanılamaz.

6. İşsizlik Maaşı

SGK: Şartların sağlanması hâlinde işsizlik maaşı alınabilir.

Bağ-Kur: İşsizlik maaşı hakkı bulunmamaktadır.

Hangi Sigorta Türü Daha Avantajlıdır?

Her iki sigorta türünün karşılaştırması incelendiğinde, bu kurumlara bağlı olan çalışanların haklarının değişkenlik gösterdiği görülmektedir. Genel olarak bakıldığında SGK türünün; işsizlik maaşı hakkına yer vermesi, primleri işverenin ödemesi ve özellikle emeklilik şartlarının Bağ-Kur’daki şartlara göre daha hafif olması sebebiyle daha avantajlı olduğunu çıkarımı yapılsa da Bağ-Kur’un kendi işini yapan çalışanlar için zorunlu bir sigorta türü olduğu göz ardı edilmemelidir.

SGK ve Bağ-Kur Arasında Geçiş Mümkün Müdür?

Bir kişi çalışma hayatının bir kısmını işçi statüsünde geçirirken bir kısmını da kendi adına çalışan olarak geçirebilir. Böyle bir durumda kişi hem SGK hem de Bağ-Kur kapsamında sigortalı olabilir. Ancak emeklilik şartına göre, emeklilik prim süresinin son 7 yılı içerisinde en fazla prim ödenen sigorta türü hangisi ise çalışan kişinin o sigorta türünden emekliliği gerçekleşecektir.

Sonuç

SGK ve Bağ-Kur, çalışma şekline göre belirlenen iki farklı sigorta türüdür. Bu iki sigorta türü arasında prim ödeme, emeklilik şartları ve sosyal haklar bakımından önemli farklar bulunmaktadır. Bu nedenle çalışanların kendi iş durumlarına uygun olan sigorta türünü bilmeleri ve haklarını buna göre değerlendirmeleri gerekmektedir.